အကွာအဝေးရှည်များကို ဆက်သွယ်ပေးသော တံတားများသည် ပို့ဆောင်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ပြီး ဒေသများကို ဆက်သွယ်ပေးကာ လူနှင့်ကုန်ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်ရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။ သံမဏိသည် ကောင်းမွန်သော အလေးချိန်အချိုး၊ ပျော့ပျောင်းမှုနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ မပျက်စီးဘဲ အကွာအဝေးရှည်များကို ဖြတ်သန်းနိုင်စွမ်းတို့ကြောင့် အကွာအဝေးရှည်သော တံတားများ တည်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုရန် ရွေးချယ်သည့် ပစ္စည်းအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် အကွာအဝေးရှည်သော တံတားများအတွက် သံမဏိဖွဲ့စည်းပုံများ၏ အင်ဂျင်နီယာ အခြေခံများ၊ ဒီဇိုင်းတီထွင်မှုများနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ဆိုင်ရာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုများကို ရှင်းလင်းတင်ပြထားပြီး ခေတ်မီ ပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက်များကို ပုံဖော်ရာတွင် ၎င်းတို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ း
အလျားလိုက်တံတားများ၏ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲမှုတွင် အဓိကစိန်ခေါ်မှုမှာ ဖွဲ့စည်းပုံတည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရင်း လေ၊ ယာဉ် traffic နှင့် ငလျင်လှုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော စွမ်းအင်အပြောင်းအလဲများကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် လုံလောက်သော အကွာအဝေးကို ရရှိအောင်လုပ်ဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ သံမဏိ၏ အလျားလိုက်ခံနိုင်ရည်မြင့်မားမှုက ၁၀၀၀ မီတာကျော်သော အကွာအဝေးများကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည့် ပေါ့ပါးသော်လည်း ခိုင်မာသော ဖွဲ့စည်းပုံစနစ်များကို ဖန်တီးနိုင်စေသည်။ အလျားလိုက်တံတားများအတွက် အသုံးများသော သံမဏိတံတားအမျိုးအစားများတွင် ကြိုးတပ်တံတားများ (cable-stayed bridges)၊ ချိတ်ဆွဲတံတားများ (suspension bridges) နှင့် ခေါင်းပုံစံတံတားများ (arch bridges) တို့ ပါဝင်သည်။ ကြိုးတပ်တံတားများတွင် သံမဏိပိုက်လွှာများနှင့် အမြင့်ဆုံးခံနိုင်ရည်ရှိသော သံကြိုးများကို အသုံးပြု၍ တံတားမျက်နှာပြင်ကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး အခြေခံအုတ်မြစ်သို့ ဝန်ကို ထိရောက်စွာ ဖြန့်ဖြူးပေးသည်။ ချိတ်ဆွဲတံတားများတွင် မြေကြီးနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော သံမဏိကြီးမားသည့် အဓိကကြိုးများကို အားကိုးပြီး ဒေါင်လိုက်ကြိုးများက တံတားမျက်နှာပြင်ကို ထောက်ပံ့ပေးကာ ၂၀၀၀ မီတာ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော အကွာအဝေးများကို ဖြတ်ကျော်နိုင်စေသည်။ ခေါင်းပုံစံတံတားများတွင် ကွေးညွတ်နေသော သံမဏိခေါင်းပုံစံများကို အသုံးပြု၍ ဝန်များကို တံတားနှစ်ဘက်စွန်းများသို့ လွှဲပြောင်းပေးပြီး အလယ်အလတ်မှ အလျားလိုက်အထိ တည်ငြိမ်မှုကောင်းမွန်မှုနှင့် အလှအပကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ း
သံချောင်းများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော အလွန်ရှည်လျားသည့် တံတားများ၏ စွမ်းဆောင်ရည်အတွက် ပစ္စည်းရွေးချယ်မှုသည် အရေးပါသော အချက်ဖြစ်ပါသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အစိတ်အပိုင်းများ၏ အလေးချိန်ကို လျှော့ချရန်၊ လေ၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် တုန်ခါမှုကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန်နှင့် ဟပ် (span) စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးရန်အတွက် အမြင့်ဆုံးသံလိုဟင်း (HSLA) နှင့် အလွန်အမြင့်ဆုံးသံလိုဟင်း (UHSS) တို့ကို ပိုမိုအသုံးပြုလာကြပါသည်။ ဤသံလိုဟင်းများသည် MPa 460 မှ MPa 1000 ကျော်အထိ သယ်ဆောင်နိုင်သော အားကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး အစိတ်အပိုင်းအရွယ်အစားကို သေးငယ်စေကာ ပစ္စည်းအသုံးပြုမှုကို လျော့နည်းစေပါသည်။ ထို့အပြင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ သို့မဟုတ် ရေခဲများကို အရည်ပျော်စေသည့် ဆားများသုံးသည့် ဒေသများကဲ့သို့သော ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေ ဆိုးရွားသည့်နေရာများတွင် တံတား၏ အစိတ်အပိုင်းများအတွက် Corten A/B နှင့် သံမဖြစ်သော သံလိုဟင်းကဲ့သို့သော ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် သံလိုဟင်းအမျိုးအစားများကို သတ်မှတ်အသုံးပြုကြပါသည်။ ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် သံလိုဟင်းများသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ကာကွယ်ပေးသည့် အရောင်တင်လွှာ (patina) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဈေးကြီးသော ဆေးသုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို မလိုအပ်စေဘဲ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလိုအပ်ချက်များကို လျော့နည်းစေပါသည်။ း
လေစီးကြောင့် တုန်ခါမှုများဖြစ်ပွားနိုင်သောကြောင့် ရှည်လျားသော သံမဏိတံတားများအတွက် လေဒဏ်ခံနိုင်မှုသည် အဓိကဒီဇိုင်းထုတ်မှုအချက်ဖြစ်သည်။ Flutter နှင့် vortex shedding ကဲ့သို့သော လေကြောင့်ဖြစ်သော တုန်ခါမှုများသည် တံတားခုံနှင့် လေတို့၏ အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒိုင်နမစ်တုံ့ပြန်မှုများဖြစ်ပြီး သင့်တော်သော ကာကွယ်မှုများမရှိပါက ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ တံတားခုံ၏ လေဟုန်အပြုအမူကို ဆန်းစစ်ရန် အင်ဂျင်နီယာများသည် လေအိုင်းစမ်းသပ်မှုများနှင့် ကွန်ပျူတာဖြင့် စီးဆင်းမှုဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှု (CFD) များကို အသုံးပြုကာ လေဒဏ်ခံနိုင်ရန်အတွက် ၎င်း၏ပုံသဏ္ဍာန်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ပေးသည်။ လေစီးကို ချိုးဖျက်ပြီး vortex ဖြစ်ပေါ်မှုကို ကာကွယ်ရန် အဖုံးများ၊ အစွန်းပြားများ သို့မဟုတ် အကွက်ပါခုံများ ထည့်သွင်းခြင်းတို့သည် အသုံးများသော လေဟုန်ဆိုင်ရာ ပြုပြင်မှုများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် tuned mass dampers (TMDs) နှင့် လှုပ်ရှားထိန်းချုပ်မှုစနစ်များကို တပ်ဆင်ထားပြီး လေကြောင့်ဖြစ်သော တုန်ခါမှုများကို စုပ်ယူကာ အလွန်ပြင်းထန်သော လေအခြေအနေများအောက်တွင် တံတားသည် တည်ငြိမ်မှုရှိစေရန် သေချာစေသည်။ း
ကြီးမားသောအလျားစုန်းများရှိ သံချောင်းတင်တံတားများ၏ ဒီဇိုင်းတွင် ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်ရည်မှာ နောက်ထပ်အရေးကြီးသော အရာဖြစ်ပါသည်၊ အထူးသဖြင့် ငလျင်အားကောင်းသော ဧရိယာများတွင် တည်ရှိသော တံတားများအတွက် ဖြစ်ပါသည်။ သံချောင်း၏ မူရာပါ ပျော့ပျောင်းမှုသည် တံတားကို ထိန်းချုပ်ထားသော ပုံပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်မှုဖြင့် ငလျင်စွမ်းအင်ကို စုပ်ယူဖြန့်ဖြူးစေကာ ပြိုကျမှုအန္တရာယ်ကို လျော့ကျစေပါသည်။ သံချောင်းတင်တံတားများအတွက် ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ဒီဇိုင်းများတွင် ပျော့ပျောင်းသော ဆက်သွယ်မှုများ၊ စွမ်းအင်စုပ်ယူဖြန့်ဖြူးသည့် ကိရိယာများနှင့် သီးခြားတည်ရှိသော အုတ်မြစ်များ အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ ရာဘာကိုယ်ထည်များ (သို့) ပြားပြားလိမ်များကို အသုံးပြု၍ တံတား၏ အထက်တည်ဆောက်ပုံကို အောက်ခြေတည်ဆောက်ပုံမှ ခွဲထုတ်သည့် အောက်ခြေခွဲစနစ်များသည် အထက်တည်ဆောက်ပုံသို့ ငလျင်အားများ လွှဲပြောင်းမှုကို လျော့ကျစေရန် ထိရောက်စွာ အသုံးဝင်ပါသည်။ ထို့အပြင် တံတား၏ တိုင်များနှင့် အဆုံးတိုင်များတွင် အားကောင်းသော ကွန်ကရစ်တိုင်များနှင့် ပြောင်းပြန်တိုင်များ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဘေးတိုက်မာကျောမှုနှင့် ပျော့ပျောင်းမှုကို မြှင့်တင်ပေးကာ တံတား၏ ငလျင်အားများကို ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါသည်။ း
ကာလရှည် သံမဏိတံတားများ၏ ဝန်ဆောင်မှုသက်တမ်းကို ၁၀၀ နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ရှည်လျားစေရန်အတွက် ခိုင်မာမှုနှင့် ထိန်းသိမ်းမှုများသည် အရေးကြီးပါသည်။ သံမဏိတံတားများ၏ ခိုင်မာမှုကို ဓာတ်ပေါင်းခြင်းသည် အဓိက ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုကို လျော့နည်းစေရန် ကာကွယ်ရေး measures များကို အမျိုးမျိုး အသုံးပြုပါသည်။ ထို measures များတွင် ကာကွယ်ရေး အလွှာများ (ဥပမာ - epoxy နှင့် polyurethane ဆေးရောင်များ)၊ ကက်သိုဒ် ကာကွယ်ရေးစနစ်များ (ရေအောက် သို့မဟုတ် မြေအောက်တွင် တည်ရှိသော အစိတ်အပိုင်းများအတွက်) နှင့် ဓာတ်ပေါင်းခြင်းကို ခံနိုင်ရည်ရှိသော သံမဏိများ အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းမှု အစီအစဉ်များသည်လည်း အရေးကြီးပါသည်။ အမြင်အာရုံဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း၊ ultrasonic testing နှင့် magnetic particle inspection ကဲ့သို့သော မပျက်စီးစေသည့် စမ်းသပ်မှုများ (NDT) နှင့် ပျက်စီးမှုများကို အချိန်မီ ပြုပြင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် San Francisco ရှိ Golden Gate Bridge သည် ၎င်း၏ ရေရှည် စွမ်းဆောင်ရည်ကို သေချာစေရန် ဆေးသုတ်ခြင်းနှင့် ဓာတ်ပေါင်းခြင်းကို ပြုပြင်ခြင်းတို့ အပါအဝင် ဆက်တိုက် ထိန်းသိမ်းမှုများကို ခံယူနေရပါသည်။ း
အကျယ်လွန်းသော သံချောင်းတင် တံတားများ၏ ထင်ရှားခဲ့သည့် လေ့လာမှုများသည် သံချောင်းဖြင့်တည်ဆောက်ထားသော တည်ဆောက်ပုံများ၏ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်နှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကာရှိ ကိုကျို တံတားသည် ၁၉၉၁ မီတာ အဓိက အကျယ်ရှိသော ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး ချိတ်ဆက်တံတားဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အဓိက ကြိုးများနှင့် ကမ်းခြေတွင် အမြင့်ဆုံး သံချောင်းများကို အသုံးပြုထားကာ လေအလွန်အမင်းတိုက်ခတ်မှုများနှင့် ငလျင်လှုပ်မှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ မီလော့ ဗိုင်ယက် (Millau Viaduct) သည် ၃၄၂ မီတာ အဓိက အကျယ်ရှိသော ကြိုးတပ်ဆင်ထားသည့် တံတားဖြစ်ပြီး သံချောင်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကမ်းခြေနှင့် တိုင်များပါဝင်ကာ တည်ဆောက်ပုံအရ ထူးခြားသော ထိရောက်မှုနှင့် အလှအပကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ ဟောင်ကောင်-ကျူဟိုင်-မကာအို တံတားသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ပင်လယ်ကိုဖြတ်သွားသော အရှည်ဆုံးတံတားများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး သံချောင်း ပုံသဏ္ဍာန် ဘောင်များနှင့် ကြိုးတပ်ဆင်ထားသော အပိုင်းများကို ပေါင်းစပ်ထားပြီး ရှုပ်ထွေးသော တံတားစီမံကိန်းများတွင် သံချောင်း၏ အသုံးဝင်မှုကို ပြသထားသည်။ း
နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် သံမဏိဖွဲ့စည်းမှုများသည် ကြာရှည်စွာတည်တံတား အင်ဂျင်နီယာပညာကို တော်လှန်ပြောင်းလဲစေခဲ့ပြီး ယခင်ကထက် ပို၍ ရှည်လျားပြီး ပို၍ ခိုင်မာကာ ကြာရှည်ခံသော တံတားများ တည်ဆောက်နိုင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့်ပစ္စည်းများ၊ လေဝင်လေထွက်ဒီဇိုင်း၊ ငလျင်ခုခံနိုင်ရည်ရှိသော ဗျူဟာများနှင့် ကြိုတင်တားဆီးထိန်းသိမ်းမှုများကို အသုံးချခြင်းဖြင့် အင်ဂျင်နီယာများသည် ခေတ်မီသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးကာ ဘေးကင်းမှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့မှုကို သေချာစေသော ကြာရှည်စွာတည်တံတားများကို ဖန်တီးနိုင်ကြသည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံများ ဆက်လက်တိုးချဲ့၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လျက်ရှိစဉ် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ကြာရှည်စွာတည်တံတားများအတွက် သံမဏိသည် ရွေးချယ်မှုရှိသော ပစ္စည်းအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဖြစ်ပြီး ဒီဇိုင်းနှင့် တည်ဆောက်မှုနည်းလမ်းများတွင် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများကို ဦးဆောင်မည်ဖြစ်သည်။
EN
